Αναρτήθηκε από: olpnek | Απρίλιος 19, 2016

Αποτίμηση της παραχώρησης των μετοχών του ΟΛΠ στην Cosco


cosco_y1

της Αναστασίας Φραντζεσκάκη

Στο κείμενο που ακολουθεί θα επιχειρηθεί μία πρώτη συνοπτική αποτίμηση της πρόσφατης συμφωνίας με την Cosco για την παραχώρηση των μετοχών του λιμανιού του Πειραιά.

Τι θα απογίνουν οι 1.100 εργαζόμενοι;

Σήμερα το λιμάνι του Πειραιά είναι ο μεγαλύτερος εργοδότης στην ευρύτερη περιοχή του Πειραιά. Εντός των ορίων του συνυπάρχουν δύο εκ διαμέτρου διαφορετικά μοντέλα εργασιακών σχέσεων. Το ένα, στο τμήμα που διαχειρίζεται άμεσα ο Δημόσιος ΟΛΠ. Τα χαρακτηριστικά του είναι σταθερές εργασιακές σχέσεις πλήρους απασχόλησης, με αναγνωρισμένα συνδικάτα, ΣΣΕ, Γενικό Κανονισμό Προσωπικού. Tο άλλο, στο τμήμα που διαχειρίζεται η Cosco. Σ’ αυτό η πλειονότητα των εργαζομένων βρίσκεται μέσα από δύο επίπεδα υπεργολάβων, ενώ το συνδικάτο του χώρου δεν έχει αναγνωριστεί από την Cosco. Δεν έχει υπογραφεί συλλογική σύμβαση εργασίας. Υπάρχουν ατομικές συμβάσεις εργασίας. Οι εργαζόμενοι μέσω των υπεργολάβων είναι εκ περιτροπής εργαζόμενοι και κατά κανόνα μαθαίνουν λίγες ώρες πριν αν θα δουλέψουν και σε ποιά βάρδια. Τα εργατικά ατυχήματα δεν είναι σπάνιο φαινόμενο και σύμφωνα με το συνδικάτο στο χώρο δεν δηλώνονται σωστά.

Η σύμβαση παραχώρησης μεταξύ ΟΛΠ και ελληνικού δημοσίου, πέρα από ότι δεν περιέχει καμία δέσμευση για διατήρηση ή και αύξηση των υφιστάμενων θέσεων εργασίας, επιβραβεύει και πριμοδοτεί το εργασιακό μοντέλο που χρησιμοποιεί μέχρι τώρα η Cosco. Συγκεκριμένα προβλέπεται ότι η Cosco μπορεί να προχωρήσει σε υποπαραχωρήσεις και υπεργολαβίες σχεδόν για όλες τις λιμενικές υπηρεσίες (άρθρο 12 της σύμβασης) της ΟΛΠ Α.Ε. Αυτό θα γίνει άμεσα, αφού ορίζει ότι σε διάστημα όχι μεγαλύτερο των 90 ημερών από την έναρξη ισχύος της σύμβασης παραχώρησης θα δημοσιεύσει σειρά δεσμευτικών κανονισμών ανάθεσης συμβάσεων κα υποπαραχωρήσεων που θα ισχύουν για υπεργολαβίες, υπεργολάβους και υποπαραχωρήσεις. Για τη λειτουργία των υποπαραχωρήσεων και υπεργολαβιών είναι προφανές ότι επιβάλλεται ο κατακερματισμός των θέσεων εργασίας. Τα παραπάνω καθιστούν ανίσχυρο το εργασιακό ευχολόγιο του άρθρου 5 της σύμβασης παραχώρησης.

Πέρα από τη φροντίδα για τη μεγιστοποίηση του οφέλους της Cosco, είναι παντελώς ακατανόητο γιατί επιλέγεται αυτό το μοντέλο διαχείρισης της εργασίας και κυρίως του προσωπικού σε μία επιχείρηση του μεγέθους του ΟΛΠ. Το προσωπικό που εργάζεται στον ΟΛΠ κατά κανόνα έχει μία σφαιρική και σε βάθος γνώση πολλών διαφορετικών αντικειμένων, κάτι που εξυπηρετεί την εξυπηρέτηση της κυμαινόμενης έντασης που χαρακτηρίζει ορισμένα από αυτά.

Ως εκ τούτου αν δεν τροποποιηθεί το άρθρο 12 της σύμβασης, οποιαδήποτε εκ των υστέρων ρύθμιση θα είναι ανίσχυρη. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι οι 1.100 οικογένειες των εργαζομένων μπορούν την επόμενη ημέρα να αρχίσουν να μεταβάλλονται σταδιακά και με το νόμο σε 1.100 οικογένειες ανέργων και επισφαλώς εργαζόμενων. Υπάρχει γνωστό δείγμα γραφής από την μέχρι τώρα δραστηριοποίηση της Coscoστους προβλήτες ΙΙ και ΙΙΙ. Το παραδέχεται άλλωστε και ο πρωθυπουργός ότι οι εργασιακές σχέσεις είναι κάτι που θα πρέπει να κατοχυρωθούν από εδώ και μπρος.

Μοντέλο Ιδιωτικοποίησης

Το μοντέλο ιδιωτικοποίησης που εφαρμόζεται στον ΟΛΠ είναι εξαιρετικά ασυνήθιστο ακόμη και για τα νεο-φιλελεύθερα δεδομένα. Πειραματικό σε πολλές πλευρές του, ενδεικτικό παράδειγμα, ότι ουσιαστικά ιδιωτικοποιούν την Δημόσια Αρχή Λιμένος. Αυτό διαπιστωνόταν και από την μελετητική ομάδα, η οποία απαρτίζονταν από νεο-φιλελεύθερους νομικούς και είχε αναλάβει με εντολές της Task Force να συντάξει το αρχικό σχέδιο σύμβασης παραχώρησης μεταξύ ΟΛΠ και ελληνικού δημοσίου το καλοκαίρι του 2014.

Σύμβαση Παραχώρησης

Η σύμβαση παραχώρησης που υπογράφεται μεταξύ του ΟΛΠ και του ελληνικού δημοσίου, είναι το κείμενο στο οποίο περιγράφονται οι εκτάσεις που έρχονται στην κυριότητα του νέου ΟΛΠ και οι αρμοδιότητές του. Αυτό το κείμενο το διαπραγματεύτηκε εξ’ όλοκλήρου και εν κρυπτώ το ΤΑΙΠΕΔ με τηνCosco.

Εξαιρούμενοι χώροι

Στη δημόσια συζήτηση των τελευταίων ημερών δίνεται έμφαση στους χώρους που εξαιρέθηκαν. Πράγματι έχουν εξαιρεθεί αρκετοί χώροι, αν και δεν εξαιρέθηκε τελικά ο χώρος της Πολιτιστικής Ακτής Πειραιά. Το σχέδιο που προϋπήρχε της παραχώρησης ήταν να δημιουργηθεί εκεί μία γειτονιά μουσείων, μεταξύ των οποίων και το Μουσείο Ενάλιων Αρχαιοτήτων. Γι’ αυτό το τελευταίο ακούγεται ότι θα δημιουργηθεί, τη διαχείριση και την εκμετάλλευση θα την έχει η Cosco και θα τελεί υπό την εποπτεία του υπουργείου Πολιτισμού. Δημιουργείται λοιπόν ένα νέο καθεστώς για τα μουσεία στη χώρα. Μιλάμε για ένα ιδιωτικό μουσείο;

Αναφορικά με τις υπόλοιπες εξαιρέσεις, αυτές δεν είναι ισχυρές. Γιατί σύμφωνα με το παράρτημα 3.5 Vτης σύμβασης παραχώρησης η Cosco μέσα από 3 διαφορετικές μεθοδολογίες μπορεί να ζητήσει να της επιστραφούν αυτοί οι χώροι. Σε μία μόνο περίπτωση είναι υποχρεωμένη να δώσει κάποιο επιπλέον τίμημα, στις άλλες δύο αναφέρεται ρητά ότι της επιστρέφονται δωρεάν. Η περιοχή των Λιπασμάτων ανήκει στην δεύτερη κατηγορία. Η περίπτωση των Λιπασμάτων αναγνωρίστηκε ξανά σαν εκκρεμότητα και στην πρόσφατη συνέντευξη τύπου του υπουργείου Ναυτιλίας.

Τίμημα

Το ελληνικό δημόσιο παραχωρεί στην Cosco το 51% + 16% του λιμανιού του Πειραιά έναντι 280 + 80,5 εκ. ευρώ. Το τίμημα είναι κατά γενική ομολογία εξαιρετικά χαμηλό. Αυθαίρετα συνδέθηκε η αποτίμηση του ΟΛΠ μόνο με την αξία της μετοχής σε μία εποχή που το Χρηματιστήριο είναι σε ελεύθερη πτώση. Αποσιωπώνται (α) ότι η Cosco θα πληρώνει πλέον ενοίκιο για τους προβλήτες ΙΙ και ΙΙΙ στον εαυτό της. Η καθαρή παρούσα αξία αυτού του ενοικίου σύμφωνα με τους υπολογισμούς του ΤΑΙΠΕΔ είναι 1,05 δισ.Ευρώ, (β) ότι η Cosco θα πάρει και τα 65 εκατ. ευρώ μετρητά που είναι στο ταμείο του ΟΛΠ, (γ) η άυλη αξία του Λιμανιού του Πειραιά, η οποία όμως αναγνωρίζεται από τους Κινέζους, όταν το αποκαλούν το Σμαράγδι της Μεσογείου.

Τι άλλο αγοράζει η Cosco

• Το μεγαλύτερο τέρμιναλ κρουαζιέρας στην Ανατολική Μεσόγειο και μεταξύ των τριών μεγαλύτερων της Μεσογείου με ετήσια εμπεδωμένη κίνηση την τελευταία δεκαετία 1,2 εκατ. επιβάτες.

• Το μεγαλύτερο τέρμιναλ αυτοκινήτων στην Ανατολική Ευρώπη με εμπεδωμένη κίνηση 500 χιλ. οχήματα το χρόνο.

• Το μεγαλύτερο τέρμιναλ ακτοπλοΐας στην Ευρώπη και το δεύτερο μεγαλύτερο στον κόσμο, με 16 εκατ.διακινούμενους επιβάτες το χρόνο. Η τελευταία υπηρεσία έχει πολύ ισχυρό κοινωνικό πρόσημο. Για το οποίο ελάχιστη μέριμνα υπάρχει για την επόμενη ημέρα.

Η Cosco, δεν δραστηριοποιείται σε καμία από τις προαναφερόμενες τρεις δραστηριότητες. Οπότε αγοράζει και την ιδιαίτερα εξελιγμένη τεχνογνωσία των τριών δραστηριοτήτων. Η κρουαζιέρα και το τέρμιναλ αυτοκινήτων έχουν πιστοποιηθεί με ISO για την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών.

Επενδύσεις

Η υποχρέωση της Cosco είναι για 350 εκατ. ευρώ επενδύσεις. Σε αυτά συνοπολογίζεται η επέκταση του τέρμιναλ κρουαζιέρας. Έργο που έχει κερδίσει 95% επιδότηση από την ΕΕ, δηλαδή 193 εκατ. ευρώ. Αν για κάποιο λόγο χαθεί η επιδότηση, σταματά και η υποχρέωση της Cosco να κάνει την επένδυση, ωστόσο αυτή δεν μεταφέρεται σε άλλη ισοδύναμη. Μεγάλο μέρος από τις υπόλοιπες επενδύσεις είναι έργα συντήρησης αυτά που κάθε εταιρεία κάνει σε τακτά χρονικά διαστήματα. Πολλά από αυτά είναι υπερκοστολογημένα.

Δημόσια Αρχή Λιμένος

Ορισμένες από τις αρμοδιότητες της Δημόσιας Αρχής Λιμένος τις έχει πάρει με ασαφή τρόπο η Cosco ή δίνονται σε διάφορα «ανεξάρτητα σχήματα» δυσχεραίνοντας τη δημιουργία ενός ουσιαστικού και οικονομικά βιώσιμου μοντέλου Δημόσιας Αρχής Λιμένος. Ενδεικτικά παραδείγματα:

Ο ανεξάρτητος μηχανικός που πληρώνεται από την Cosco, η θέση φωτογραφίζει το γραφείο με το οποίο αυτή συνεργάζεται (άρθρο 27), υποκαθιστά κάθε δημόσιο εποπτικό και ελεγκτικό μηχανισμό για την εκτέλεση των έργων και την παρακολούθηση των επενδύσεων, που εκτελούνται στο λιμένα στα πλαίσια της σύμβασης παραχώρησης. Ρόλος που ανήκει στη Δημόσια Αρχή Λιμένα Πειραιά (ΔΑΛΠ). Σε περίπτωση διαφωνίας μεταξύ Cosco και Ελληνικού Δημοσίου ο Ανεξάρτητος Μηχανικός αναλαμβάνει και ρόλο Διαιτητή (άρθρα 7.6-7.9)!

Σχετικά με τη διαδικασία διαχείρισης ναυαγίων. Το τέλος προσόρμισης που συνδέεται με αυτή τη διαδικασία και ανέρχεται στα 8 εκατ. ευρώ το χρόνο, δρομολογείται να εισπράττονται από την Cosco, αντί από την ΔΑΛΠ. Παράλληλα τα ναυάγια τα σημερινά και τα μελλοντικά θα τα ανασύρει το δημόσιο, και αυτό είναι νομικά σωστό, αλλά δεν θα έχει πόρους. (άρθρο 19.2 συντήρηση θαλάσσιων οδών, ανέλκυση ναυαγίων παρ. 8.6, παρ. 1.1 άρθρο 4.2).

Η συζήτηση για τη Δημόσια Αρχή Λιμένος δεν διεξάγεται σε ήρεμο κλίμα. Περισσεύουν τα άρθρα μερίδας του Τύπου, παραδόξως όλα ιδίου ύφους και περιεχομένου, κατευθυνόμενα προφανώς από την ίδια πηγή πληροφόρησης. Στοχοποιούν όποιον διανοηθεί να κάνει αναφορά, σε ένα δεδομένο για τα ευρωπαϊκά δεδομένα της λιμενικής βιομηχανίας, θεσμό. Το ΤΑΙΠΕΔ, παρόλο που δεν είναι τομέας ευθύνης του, διεκδικεί καθοριστικό ρόλο. Σύμφωνα με την προσέγγισή του, το εύρος αρμοδιοτήτων της Δημόσιας Αρχής Λιμένος καθορίζεται από το τι είναι διατεθειμένη να δεχτεί η Cosco. Άλλη μία πανευρωπαϊκή τουλάχιστον, πρωτοτυπία. Από αυτή τη συζήτηση προς το παρόν απουσιάζει η τοπική κοινωνία, οι επαγγελματικές τάξεις, τα συνδικάτα.

Είναι ανοιχτή η επιπλέον διαπραγμάτευση;

Στο ερώτημα αν είναι ανοιχτή η επιπλέον διαπραγμάτευση της σύμβασης παραχώρησης δεν δίνεται θετική απάντηση. Με ένα έμμεσο πλην σαφή τρόπο ακούμε από όλες τις πλευρές ότι αυτό είναι το τελικό κείμενο, ανεξαρτήτως αν έχει πάρει υπογραφές από τους καθ’ ύλην αρμόδιους υπουργούς. Η δε προσπάθεια σοβαρής αναψηλάφισης του κειμένου από την γραφειοκρατία του ΟΛΠ, η οποία σημειωτέον έβγαλε μερικά πολύ ενδιαφέροντα συμπεράσματα, οδήγησε στην αλλαγή του ΔΣ/ΟΛΠ.

Από τα παραπάνω είναι σαφές ότι αυτή η συζήτηση πρέπει να ξανανοίξει και να υπάρξουν βελτιωτικές κινήσεις, σε ένα προβληματικό σχέδιο. Ενδεικτικές αιχμές αυτής της συζήτησης: Οι εργασιακές σχέσεις, η σχέση λιμανιού πόλης, περιβαλλοντικά θέματα.

Επομένη ημέρα

Για την επόμενη ημέρα είναι κρίσιμο (α) να ελεγχθεί το ΤΑΙΠΕΔ, (β) να συνεχίσουν οι εργαζόμενοι και οι δήμοι να έχουν λόγο στα τεκταινόμενα του Λιμανιού. Η επιχειρούμενη αποβολή τους από το ΔΣ του ΟΛΠ πρέπει να αποτραπεί. Για πρώτη φορά από το 1861 αν αναφερθούμε στους νεότερους χρόνους ο Δήμος Πειραιά δεν θα έχει λόγο στα τεκταινόμενα του λιμανιού. Η αποβολή του δεν είναι μόνο συμβολικού χαρακτήρα, αλλά σηματοδοτεί μία νέα εποχή για τις σχέσεις του λιμανιού με τις επιλιμένιες πόλεις, (γ) να μην απορρυθμιστούν οι εργασιακές σχέσεις των εργαζομένων στο λιμάνι, (δ) να κλείσει το θλιβερό κεφάλαιο των υπεργολαβιών και (ε) να γνωρίζουμε κάτω από ποιές συνθήκες και μέσα από ποιές διαδικασίες έχουμε οδηγηθεί στο σημερινό αποτέλεσμα. Μόνο αν έχουμε καθαρή εικόνα θα μπορέσουμε να δούμε τι βελτιωτικές παρεμβάσεις μπορούμε να κάνουμε και σε ποιούς τομείς, όπως και τα χαρακτηριστικά της επόμενης ημέρας στον ευρύτερο Πειραιά.

Πηγή: Εποχή

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Kατηγορίες

Αρέσει σε %d bloggers: